Türkiye ekonomisinin büyüme performansı açısından kritik öneme sahip sanayi üretiminde gerileme ikinci aya taşındı.
Matriks Haber'in dokuz banka ve aracı kurumun raporlarından derlediği değerlendirmelerde, üretim kaybının yalnızca savunma sanayisiyle bağlantılı sektörlerden kaynaklanmadığı, sanayinin geneline yayılan bir zayıflık bulunduğu vurgulandı.
Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) ağustos verilerine göre, sanayi üretimi mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış olarak bir önceki aya kıyasla yüzde 1 geriledi. Takvim etkisinden arındırılmış yıllık üretimde ise yüzde 1,9 düşüş kaydedildi.
Temmuz ayında aylık yüzde 0,9 daralan üretimin ağustosta da gerilemesi, üçüncü çeyrekte sanayi faaliyetlerinin ivme kaybettiğini gösterdi.
Ağustos verilerindeki en dikkat çekici gelişmelerden biri, savunma sanayisi ağırlığının yüksek olduğu diğer ulaşım araçları imalatında yaşandı.
Bu sektörde üretim aylık yüzde 21,8 gerilerken, söz konusu düşüşün toplam sanayi üretimine yaklaşık 0,8-0,9 puanlık negatif etkisi olduğu hesaplandı.
Ancak ekonomistlerin değerlendirmeleri, sanayideki zayıflığın yalnızca bu sektördeki dalgalanmadan kaynaklanmadığını gösterdi.
Sanayi üretimindeki gerilemenin yatırım faaliyetleri açısından en önemli göstergelerinden biri sermaye mallarında görüldü. Ağustos ayında sermaye malı üretimi aylık yüzde 3,3, yıllık yüzde 5,1 azaldı.
Sermaye mallarındaki daralma, ekonomistlerin yatırım eğilimindeki kırılganlığa ilişkin değerlendirmelerinde öne çıktı.
Sanayideki zayıflık, imalat sektörünün farklı faaliyet kollarına da yansıdı. Makine ve ekipman imalatında aylık yüzde 7,6, yıllık yüzde 10,9 düşüş kaydedildi.
Buna karşılık bazı sektörlerde üretim artışı görüldü. Motorlu taşıt üretimi aylık yüzde 5, bilgisayar, elektronik ve optik ürünlerin imalatı yüzde 5,7 yükseldi.
Yüksek teknoloji ürünleri imalatında da aylık yüzde 4,8, yıllık yüzde 14,5 artış gerçekleşti.
Ancak sektörler arasındaki bu ayrışma, imalat sanayisinin genelindeki daralmayı ortadan kaldırmadı.
Eylül ayına ilişkin sanayi üretimi beklentilerinde en önemli göstergelerden biri İstanbul Sanayi Odası Türkiye İmalat Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI) oldu.
Ağustos ayında 48,1 seviyesinde bulunan imalat PMI, eylülde 47,9'a geriledi.
Endeksin 50 eşik değerinin altında kalması, imalat sektöründeki faaliyet koşullarında daralmanın sürdüğüne işaret etti.
Buna karşılık eylül ayında ihracat ve kapasite kullanımındaki iyileşme, üretim görünümünü destekleyebilecek gelişmeler arasında gösterildi.
Banka ve aracı kurumların raporlarında sanayi üretimini baskılayan başlıca unsurlar arasında yüksek finansman maliyetleri, iç ve dış talepteki zayıflık ile jeopolitik gelişmeler sıralandı.
Sanayi üretiminde temmuz ve ağustos aylarında yaşanan kayıplar, Türkiye ekonomisinin 2026 yılı üçüncü çeyrek büyüme performansı açısından olumsuz sinyal verdi.
Ekonomistler, eylül ayına ilişkin öncü göstergelerin sınırlı iyileşme sinyalleri vermesine rağmen sanayide kalıcı toparlanmaya ilişkin belirsizliğin sürdüğünü vurguladı.
2026 yılının üçüncü çeyreğine ait son sanayi üretimi verisi 10 Kasım'da açıklanacak. Bu veri, temmuz ve ağustos aylarındaki üretim kaybının çeyreğin tamamına nasıl yansıdığının değerlendirilmesi açısından önem taşıyacak.