Küresel alüminyum piyasasında sıra dışı bir arz dengesi oluştu. Körfez ülkelerinde üretim sert biçimde gerilerken dünyanın en büyük üreticisi Çin'in dış pazarlara daha fazla metal göndermesi, fiyatlarda oluşabilecek yeni yükselişi sınırlıyor.
Alüminyum 24 Eylül işlemlerini ton başına 3.256 dolar civarında tamamladı. Fiyat, ay başında gördüğü 3.360 doların üzerindeki seviyelerden geri çekilmiş durumda.
Orta Doğu'daki çatışmalar ve Hürmüz çevresindeki lojistik sorunlar alüminyum sektörüne de yansıdı.
Körfez İşbirliği Konseyi ülkelerinin birincil alüminyum üretimi temmuz ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 44 düştü.
Bölge, çatışmalar öncesinde dünya alüminyum üretiminin yaklaşık yüzde 10'unu gerçekleştiriyordu. Bu nedenle üretimdeki sert gerileme küresel fiziksel arz açısından önemli bir boşluk oluşturdu.
Hürmüz üzerinden yapılan sevkiyatların zorlaşması da üretim kaybının dünya pazarına etkisini artırdı.
Çin'in işlenmemiş alüminyum ve alüminyum ürünleri ihracatı ağustos ayında 626 bin tona ulaştı. Bu miktar geçen yılın aynı ayına göre yüzde 17,2 artış anlamına geliyor.
Temmuzda 643 bin ton olan ihracat aylık bazda yüzde 2,6 azalsa da yıllık artış güçlü kaldı.
Çin'deki zayıf iç talep ve yüksek stoklar, üreticilerin daha fazla ürünü uluslararası pazarlara yönlendirmesini kolaylaştırıyor.
Normal koşullarda Körfez üretimindeki yüzde 44'lük düşüşün alüminyum fiyatında daha güçlü bir yükseliş yaratması beklenebilirdi.
Ancak Çin'den gelen ek arz piyasanın bu kaybın bir bölümünü telafi etmesini sağlıyor.
Aynı zamanda bazı alüminyum tesisleri daha önce durdurdukları kapasiteyi yeniden devreye almaya hazırlanırken yeni kapasite yatırımları da arz görünümünü rahatlatıyor.
Bu gelişmeler alüminyumun 3.300 doların üzerine yaptığı atakların kalıcı olmasını zorlaştırıyor.
Fiyatı aşağı çeken unsurlara rağmen fiziksel piyasadaki sıkılık tamamen ortadan kalkmış değil.
Londra Metal Borsası'ndaki alüminyum stokları uzun yılların en düşük seviyelerine yakın kalırken Şanghay piyasasındaki stokların da gerilemesi metalin fiziksel bulunabilirliğinin hâlâ sınırlı olduğuna işaret ediyor.
Bu nedenle piyasa iki farklı kuvvet arasında sıkışmış durumda.
Bir tarafta Körfez'deki üretim kaybı ve düşük stoklar fiyatı desteklerken, diğer tarafta Çin'in yükselen ihracatı ve devreye girecek yeni kapasite fiyat artışını frenliyor.
Alüminyum üzerindeki bir diğer baskı ABD dolarından geliyor.
ABD'de faizlerin yüksek kalacağı beklentisinin doları güçlendirmesi, dolar cinsinden fiyatlanan metalleri diğer para birimlerini kullanan alıcılar açısından daha pahalı hale getiriyor.
Bu durum bakırdan alüminyuma kadar sanayi metallerinde talep tarafını sınırlayan bir unsur oluşturuyor.
Dolayısıyla Körfez'deki ciddi üretim kaybına rağmen alüminyum fiyatı arz sıkıntısının tamamını fiyatlamıyor.
Alüminyum; otomotiv, beyaz eşya, inşaat, ambalaj, havacılık ve enerji sektörlerinde yoğun biçimde kullanılıyor.
Özellikle elektrikli otomobillerde ağırlığın azaltılması amacıyla alüminyum kullanımının artması, metalin otomotiv sektörü açısından önemini yükseltiyor.
Yenilenebilir enerji yatırımları, elektrik şebekeleri ve veri merkezlerinde artan metal ihtiyacı da uzun vadeli talebi destekleyen unsurlar arasında bulunuyor.
Bu nedenle alüminyum fiyatında kalıcı bir yükseliş çok sayıda sektörün üretim maliyetine yayılabilecek bir etki yaratıyor.
Türkiye alüminyumu yoğun kullanan otomotiv, beyaz eşya, kablo, inşaat ve ambalaj sektörlerinde güçlü üretim kapasitesine sahip.
Küresel alüminyum fiyatının yükselmemesi bu sektörlerin hammadde maliyeti açısından olumlu bir unsur oluşturabilir.
Ancak Türkiye açısından maliyet yalnızca uluslararası metal fiyatına bağlı değil. Dolar kuru, Avrupa primleri, navlun ve işlenmiş ürün fiyatları da nihai maliyeti belirliyor.
Önümüzdeki dönemde fiyatın yönünü belirleyecek temel mücadele ise Körfez üretiminin ne hızda toparlanacağı ile Çin'in yüksek ihracat temposunu sürdürüp sürdüremeyeceği arasında olacak.