Çin ekonomisinde aylardır beklenen toparlanma sinyallerinden biri fabrikalardan geldi. Resmî imalat PMI eylülde 49,8’den 50,1’e yükselerek iki aylık daralmanın ardından yeniden büyüme bölgesine geçti. Üretim ve yeni siparişlerdeki artış ekonomiye nefes aldırırken, özel sektör verileri imalattaki toparlanmanın resmî göstergeden daha güçlü olabileceğine işaret etti. Ancak tabloya yakından bakıldığında Çin’in büyüme modelindeki temel sorun değişmiş değil: Fabrikalar dışarıya mal satıyor, içerideki tüketici ise hâlâ temkinli.
Resmî imalat PMI’ın 50 eşik değerini aşması Çin sanayisinde ağustos ayına göre belirgin bir iyileşmeye işaret etti. Üretim endeksi 51,7’ye çıkarken yeni siparişler endeksi de 50,5’e yükseldi.
Özel sektör tarafından hazırlanan imalat göstergesi ise daha güçlü bir tablo ortaya koydu. RatingDog imalat PMI eylülde 52,1 ile son beş ayın en yüksek seviyesine çıktı. İki gösterge arasındaki fark, özellikle ihracata ve teknoloji üretimine daha fazla ağırlık veren özel şirketlerde toparlanmanın daha belirgin olduğuna işaret ediyor.
Eylül ayındaki yükselişte yaz aylarında üretimi aksatan olumsuz hava koşullarının hafiflemesinin de etkisi bulunuyor. Fabrikaların normal çalışma düzenine dönmesi üretimi destekledi. Ancak yükseliş yalnızca geçici üretim kayıplarının telafisinden ibaret değil.
Küresel yapay zekâ yatırımları Çin’in elektronik, yarı iletken, veri merkezi ekipmanı ve diğer ileri teknoloji ürünlerine yönelik talebi güçlendirmeye devam ediyor. Çin imalatındaki toparlanmanın önemli bölümünü de bu dış talep oluşturuyor.
Hizmet sektöründe de sınırlı bir iyileşme görülüyor. Özel sektör hizmet PMI’ı eylülde 51,6’ya yükselerek son üç ayın en güçlü genişlemesini gösterdi. Yeni siparişlerde, özellikle yurt dışından gelen talepte yaşanan artış hizmet sektörünü destekledi.
Çin’in son aylardaki dış ticaret performansında belirgin bir yapısal değişim yaşanıyor. Daha önce düşük maliyetli tüketici ürünleriyle özdeşleşen ihracat modeli giderek yarı iletken, elektronik ekipman, elektrikli araç, batarya, güneş enerjisi ekipmanı ve veri merkezi donanımlarına kayıyor.
Küresel yapay zekâ yatırımlarındaki hızlı artış bu dönüşümü hızlandırdı. Veri merkezlerinden gelişmiş elektronik bileşenlere kadar geniş bir ürün grubunda talebin yükselmesi Çin fabrikalarının sipariş defterlerini destekliyor.
Bu tablo aslında yeni değil. Dünya.com’da temmuz ayında yayımlanan verilerde de Çin’in teknoloji ürünleri ihracatının güçlü biçimde arttığı görülmüştü. Yılın ilk yarısında Çin’in çip ihracatı değer bazında sert biçimde yükselmiş, yüksek teknoloji ürünleri ülkenin dış ticaret performansında giderek daha büyük yer tutmaya başlamıştı.