Türk çelik ihracatçısının önüne yeni bir ticaret savunma dosyası geldi. Avrasya Ekonomik Birliği, polimer kaplamalı yassı çelik ürünlerinin ithalatına karşı korunma önlemi soruşturması başlattı.
Soruşturma belirli bir ülkeye karşı değil, Avrasya Ekonomik Birliği dışından yapılan tüm ithalata yönelik yürütülüyor. Bu nedenle Türkiye’den bölgeye ihracat yapan şirketler de olası önlemin kapsamına girebilir.
Avrasya Ekonomik Komisyonu soruşturmayı 7 Eylül 2026 tarihinde başlattı.
Rusya ve Kazakistan tarafından Dünya Ticaret Örgütü’ne yapılan bildirimler de 9 ve 16 Eylül tarihlerinde yayımlandı.
Türkiye’de ihracatçı birliklerine gönderilen son duyuru ise 24 Eylül tarihini taşıyor. Böylece Türk şirketleri açısından sürece katılım ve görüş bildirme takvimi de netleşmiş oldu.
Soruşturma, Avrasya Ekonomik Birliği’nin gümrük bölgesine giren polimer kaplamalı yassı çelik ürünlerini kapsıyor.
Soruşturmaya taraf olmak isteyen ihracatçıların taleplerini 2 Ekim 2026 tarihine kadar soruşturmayı yürüten makama bildirmesi gerekiyor.
Türk şirketleri açısından daha erken bir iç takvim de bulunuyor.
Soruşturma kapsamındaki ürünleri ihraç eden veya sürece taraf olmayı planlayan firmalardan görüş ve değerlendirmelerini 1 Ekim saat 14.00’e kadar ilgili ihracatçı birliğine iletmeleri isteniyor.
Sürece katılan tarafların ayrıntılı yazılı görüşlerini ise 6 Kasım’a kadar Rusça olarak sunması gerekiyor.
Soruşturma polimer kaplamalı bazı yassı çelik ürünlerini kapsıyor.
Avrasya Ekonomik Birliği tarife sisteminde ürünler 7210 70 8000, 7210 90 8000, 7212 40 8000 ve 7225 99 0000 kodları altında sınıflandırılıyor.
Kapsam genel olarak metal tabanı 0,2 milimetreden daha kalın ancak 2 milimetreyi aşmayan ve genişliği 50 milimetrenin üzerinde olan polimer kaplamalı yassı ürünlere uzanıyor.
Bu ürünler yapı malzemeleri, kaplama sistemleri, sanayi üretimi ve çeşitli imalat alanlarında kullanılıyor.
Soruşturmanın niteliği Türk ihracatçı açısından önemli.
Anti-damping soruşturmalarında belirli bir ülke veya şirket hedef alınabilirken korunma önlemi soruşturmalarında temel mesele ithalatın toplam büyüklüğü ve yerli sanayi üzerindeki etkisi oluyor.
Bu nedenle mevcut soruşturma yalnızca Türkiye’ye veya başka tek bir ülkeye yönelmiş değil.
Avrasya Ekonomik Komisyonu’nun resmi kayıtlarında soruşturmanın ihracatçı ülke bölümü “tümü” olarak yer alıyor.
Ancak soruşturma sonucunda korunma önlemi alınmasına karar verilirse, uygulanacak düzenleme kural olarak çok sayıda ihracatçı ülkeyi aynı anda etkileyebilir.
Korunma soruşturmalarında temel soru, ithalattaki artışın yerli üreticilere ciddi zarar verip vermediği veya böyle bir zarar tehdidi yaratıp yaratmadığı.
İnceleme dönemi 1 Ocak 2023 ile 31 Mart 2026 arasını kapsıyor.
Avrasya Ekonomik Komisyonu bu dönemde ithalatın seyri, yerli üretimin durumu, satışlar, kapasite kullanımı ve sektör üzerindeki diğer ekonomik göstergeleri inceleyecek.
Soruşturmanın olumlu sonuçlanması halinde ithalatı sınırlayan geçici veya nihai bir korunma önlemi gündeme gelebilir.
Bu önlem ilave gümrük vergisi, kota veya başka bir ithalat kısıtlaması şeklinde uygulanabilir.
Avrasya Ekonomik Birliği; Rusya, Belarus, Kazakistan, Ermenistan ve Kırgızistan’dan oluşuyor.
Soruşturmanın sonunda ek bir ticaret önlemi getirilmesi, Türkiye’den bu pazarlara gönderilen polimer kaplamalı yassı çelik ürünlerinin rekabet koşullarını değiştirebilir.
Özellikle ilave vergi uygulanması halinde Türk ürünlerinin bölgedeki maliyet avantajı azalabilir. Kota uygulanması durumunda ise ihracat miktarı üzerinde doğrudan sınır oluşabilir.
Bu nedenle Türk üretici ve ihracatçıları açısından ilk kritik eşik 2 Ekim’de sona erecek taraf olma süreci olacak.
Soruşturmanın nihai sonucunun ise 2027 yılına kadar uzanabilecek bir takvim içinde ortaya çıkması bekleniyor.