Yunanistan hükümeti 31 Ağustos'ta 1.740 üründe iki ay süreyle fiyat indirimi uygulanacağını açıklarken, un sektöründen ters yönde bir haber geldi. Ülkenin en büyük un fabrikaları müşterilerine un fiyatlarının ton başına 40 euro artırılacağını bildirdi. Yaklaşık yüzde 10'a karşılık gelen artışın özellikle ekmek fiyatlarına yansıması bekleniyor.
Un fiyatlarındaki yükselişin arkasında küresel tahıl piyasasında artan sorunlar bulunuyor. Rus saldırıları Karadeniz limanlarında ciddi hasara yol açarken, Ukrayna tahılının önemli ihracat güzergâhlarından biri kesintiye uğradı.
Tuna Nehri'ndeki tehlikeli derecede düşük su seviyesi de nehir taşımacılığının kapasitesini önemli ölçüde düşürdü. Mavnalar, tahıl Romanya'nın Köstence Limanı'nda gemilere aktarılmadan önce normal yüklerinin yalnızca bir bölümünü taşıyabiliyor.
Avrupa genelinde yaşanan kuraklık ise hasada zarar verdi. Tahıl sahiplerinin fiyatların daha da yükseleceği beklentisiyle satışları ertelemesi piyasadaki baskıyı artırdı.
Tahıl piyasasındaki fiyat artışı kısa sürede dikkat çekici boyuta ulaştı. Fransa emtia borsasında buğdayın ton fiyatı, Orta Doğu'daki çatışma şubat ayında başladığında 203 euro seviyesindeydi.
Fiyat önce hızla 230 euroya, ardından birkaç gün önce 256 euroya kadar yükseldi. Buğdayın ton fiyatı daha sonra sınırlı bir gerilemeyle 248 euro seviyesine indi.
Üreticilerin karşı karşıya olduğu maliyet artışı yalnızca tahıl fiyatlarıyla sınırlı değil. Nakliye ve ambalaj maliyetlerindeki yükseliş de fiyatlar üzerindeki baskıyı artırıyor.
Un fiyatlarında açıklanan ton başına 40 euroluk son artışın yaklaşık 10 eurosu yükselen nakliye giderlerinden kaynaklanıyor. Kalan 30 euroluk bölüm ise artan üretim maliyetleriyle bağlantılı.
Yunanistan durum buğdayında kendi ihtiyacını karşılayabiliyor. Ancak kaynaklara göre bu yılki hasadın kalitesinin düşük olması, makarna üreticilerini daha kaliteli tahıl ithalatına yöneltiyor.
Üreticiler Kanada'dan daha yüksek kaliteli buğday ithal etmek zorunda kalırken, Kanada buğdayının kilogram fiyatı yaklaşık 3,30 euro seviyesinde bulunuyor. Yunan buğdayının kilogram fiyatı ise 2,60 euro. Bu fark nedeniyle makarna fiyatlarında artış ihtimali giderek güçleniyor.
Endüstriyel fırınlar ve bisküvi üreticileri gibi yoğun şekilde un kullanan işletmelerde maliyet artışının tüketici fiyatlarına yansıması daha geç gerçekleşebilir. Bunun nedeni, birçok yıllık tedarik sözleşmesinin yılın son çeyreğinde sona erecek olması.
Sözleşmeler yenilendiğinde daha yüksek perakende fiyatlarının ortaya çıkması bekleniyor.
Yüksek enerji maliyetleriyle zaten mücadele eden Yunanistan'daki geleneksel fırınlar açısından ise undaki yüzde 10'luk artış kritik bir eşik olabilir. Habere göre bu gelişme, ekmek fiyatlarında yeni artış olasılığını giderek yükseltiyor.